بیماری‌های قلب و عروق

تعداد ضربان قلب طبیعی در افراد و سنین مختلف چقدر است؟

ضربان قلب تعداد دفعاتی است که قلب در یک دقیقه می‌زند. توجه داشته باشید که ضربان قلب همیشه ثابت نمی‌ماند و ممکن است گاهی اوقات در پاسخ به عواملی مانند سطح فعالیت یا وضعیت احساسی شما تغییر کند.

ضربان قلب اغلب زمانی که در حالت استراحت و آرامش هستید اندازه‌گیری می‌شود، که به آن ضربان قلب در حالت استراحت گفته می‌شود.

برای بزرگسالان، ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه (bpm) است که بسته به فعالیت شما، می‌تواند بیشتر یا کمتر هم باشد. ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای کودکان بسته به سن آن‌ها می‌تواند بیشتر از بزرگسالان باشد.

در حالی که ضربان قلب می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، در برخی موارد میزان آن را می‌توان خطرناک در نظر گرفت. ضربان قلب خطرناک احتمالا با علائم دیگری مانند تنگی نفس یا درد قفسه سینه نیز همراه است.

ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت چقدر است؟

منظور از ضربان قلب در حالت استراحت، وقتی است که قلب شما حداقل مقدار خونی را که بدن‌تان به آن نیاز دارد پمپاژ می‌کند، زیرا شما در حالت استراحت هستید. ضربان قلب در حالت استراحت ممکن است در هر فردی متفاوت باشد، با این حال عواملی مانند سن، میزان فعالیت و برخی داروها نیز می‌توانند بر ضربان قلب در حالت استراحت تاثیر بگذارند. در ادامه به بررسی عوامل موثر بر ضربان قلب طبیعی می‌پردازیم.

ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای بزرگسالان

طبق اطلاعات داده شده توسط انجمن قلب آمریکا (AHA)، ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت بین 60 تا 100 ضربه در دقیقه است. اما برخی از افراد ممکن است ضربان قلب‌شان در حالت استراحت کمتر از 60 ضربان در دقیقه باشد و همچنان این میزان طبیعی در نظر گرفته شود. به عنوان مثال، ورزشکاران ممکن است ضربان قلب کمتری، گاهی اوقات حتی تا 40 ضربه در دقیقه، داشته باشند. علاوه‌ بر این، افرادی که از داروهای خاصی مانند بتابلاکرها (Beta-blockers) استفاده می‌­کنند، ممکن است ضربان قلب‌شان در حالت استراحت پایین‌تر باشد. (بتابلاکرها داروهایی هستند که عملکرد آدرنالین را در قلب کاهش می‌دهند و برای کنترل آریتمی قلب و کاهش فشار خون بالا تجویز می‌شوند، مانند پروپرانولول. ما در ادامه سایر عواملی را که می‌توانند بر ضربان قلب در حالت استراحت تاثیرگذار باشند را بررسی خواهیم کرد.

نوشته های مشابه

جدول زیر میانگین ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت را برای بزرگسالان بر اساس سن افراد نشان می‌­دهد.

محدوده سنی (سال) میانگین ضربان قلب در حالت استراحت (bpm)
18 تا 20 سال 81.6
21 تا 30 سال 80.2
31 تا 40 سال 78.5
41 تا 50 سال 75.3
51 تا 60 سال 73.9
61 تا 70 سال 73
71 تا 80 سال 74.2
بالای 80 سال 78.1

 

ضربان قلب طبیعی در حالت استراحت برای کودکان

همانطور که کودکان رشد می‌کنند، ضربان قلب طبیعی آن‌ها در حالت استراحت تغییر می‌کند. جدول زیر ضربان قلب در حالت استراحت کودکان را، چه در زمان بیداری و چه در خواب، نشان می‌دهد.

محدوده سنی ضربان قلب در حالت استراحت در زمان بیداری (bpm) ضربان قلب در حالت استراحت در خواب (bpm)
نوزادان تازه متولدشده تا سه ماهه 85 تا 205 80 تا 160
سه ماهه تا دو ساله 100 تا 190 75 تا 160
۲ تا 10 سال 60 تا 140 60 تا 90
بالای 10 سال 60 تا 100 50 تا 90

 

عوامل موثر بر ضربان قلب در حالت استراحت

علاوه بر سن، چند عامل دیگر نیز می‌تواند بر ضربان قلب در حالت استراحت شما تاثیرگذار باشد:

  •   درجه حرارت بدن: ضربان قلب شما زمانی که در معرض هوای گرم قرار می‌گیرید ممکن است کمی افزایش یابد.
  •   عوارض دارویی: داروهایی که فشار خون را کاهش می‌دهند، مانند بتابلاکرها (مثل پروپرانولول)، می‌توانند ضربان قلب شما را در حالت استراحت کاهش دهند.
  •   احساسات: اگر مضطرب یا هیجان‌زده هستید، ممکن است ضربان قلب شما افزایش یابد.
  •   وزن: افراد چاق ممکن است ضربان قلب بیشتری در حالت استراحت داشته باشند، زیرا قلب برای تامین خون بدن باید بیشتر کار کند.
  •   کم‌خونی: در افرادی که دچار کم‌خونی هستند، سطوح پایین گلبول‌های قرمز خون باعث افزایش ضربان قلب فرد می‌شود.
  •   اختلالات غدد درون‌ریز یا هورمونی: سطوح غیرطبیعی برخی از هورمون‌ها می‌تواند بر ضربان قلب تاثیر بگذارد. به عنوان مثال، پرکاری تیروئید می‌تواند ضربان قلب را افزایش دهد، در حالی که کم‌کاری تیروئید ضربان قلب را کاهش می‌دهد.
  •   سندرم تاکی کاردی ارتواستاتیک وضعیتی یا بیماری پاتس (POTS): این سندرم نوعی اختلال در بدن است که باعث می‌شود پس از نشستن یا ایستادن (هنگام تغییر وضعیت) ضربان قلب افزایش غیرطبیعی داشته باشد. علاوه بر تپش قلب، از جمله علائم رایج این سندرم سرگیجه و غش است.
  •   وضعیت بدن: گاهی اوقات، زمانی که از وضعیت نشسته به ایستاده تغییر حالت می‌دهید، ضربان قلب می‌تواند به طور موقت افزایش یابد. (حتی اگر به سندرم تاکی کاردی ارتواستاتیک وضعیتی نیز مبتلا نباشید.)
  •   سیگار کشیدن: افراد سیگاری معمولا ضربان قلب بیشتری در حالت استراحت دارند. ترک سیگار می‌تواند به کاهش ضربان قلب کمک کند. هر چند که ترک سیگار دشوار است اما در صورت تمایل می‌توانید برای ترک آن با پزشک مشورت کنید.

حداکثر تعداد ضربان قلب چقدر است؟

دانستن حداکثر تعداد ضربان قلب کمک می‌کند پی ببرید که تعداد ضربان قلب ایده‌آل‌تان در طول ورزش کردن چقدر است.

شما می‌توانید حداکثر تعداد ضربان قلب مناسب با سن‌تان را با کم کردن سن خود از عدد 220 تخمین بزنید. به عنوان مثال، برای یک فرد 35 ساله، حداکثر ضربان قلب به این شکل محاسبه می‌شود:

220-35=185

یعنی حداکثر تعداد ضربان قلب برای فرد ۳۵ ساله، ۱۸۵ ضربه در دقیقه است. محاسبه این عدد به شما کمک می‌کند که دریابید آیا بیش از حد و سخت ورزش می‌کنید یا انرژی کافی برای ورزش کردن مصرف نمی‌کنید. ضربان قلب به دست آمده از این محاسبه تعداد ضربان قلب ایده‌آل در یک دقیقه را که برای یک تمرین عالی به آن نیاز دارید، به شما نشان می‌دهد.

ضربان قلب هدف چیست؟

طبق نظر انجمن قلب آمریکا، ضربان قلب هدف در طول فعالیت‌های با شدت متوسط حدود 50 تا 70 درصد حداکثر ضربان قلب شماست. فعالیت بدنی شدید باید حدود 70 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب شما را به همراه داشته باشد. بنابراین برای افراد 35 ساله، ضربان قلب هدف بین 93 تا 157 ضربه در دقیقه (50 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب آن‌ها) است.

جدول زیر محدوده ضربان قلب هدف و میانگین حداکثر ضربان قلب را برای سنین مختلف بر اساس اطلاعات انجمن قلب آمریکا نشان می‌دهد.

سن (سال) ضربان قلب هدف (50 تا 85 درصد) (bpm) میانگین حداکثر ضربان قلب (bpm)
20 100 تا 170 200
30 95 تا 162 190
35 93 تا 157 185
40 90 تا 153 180
45 88 تا 149 175
50 85 تا 145 170
55 83 تا 140 165
60 80 تا 136 160
65 78 تا 132 155
70 75 تا 128 150

 

ضربان قلب خطرناک چیست؟

ضربان قلب بالا و ضربان قلب پایین

ممکن است در برخی مواقع ضربان قلب شما تندتر یا کندتر از حد معمول باشد. اما توجه داشته باشید که هر کدام از این نوع عدم تعادل تعداد ضربان قلب در دقیقه «خطرناک» در نظر گرفته نمی‌شود، به خصوص زمانی که تحت نظر پزشک باشید.

ضربان قلب بالا

وقتی ضربان قلب شما خیلی تند باشد، تُندتپشی یا تاکی کاردی (Tachycardia) نامیده می‌شود. برای بزرگسالان، ضربان قلب بالاتر از 100 bpm به عنوان ضربان قلب بالا در نظر گرفته می‌شود. اما آنچه که به عنوان ضربان قلب بسیار بالا در نظر گرفته می‌شود ممکن است به سن و وضعیت سلامتی شما نیز بستگی داشته باشد. تجربه تاکی کاردی ممکن است موقتی باشد. برخی از علل احتمالی افزایش ضربان قلب عبارتند از:

  • بیماری زمینه‌ای (مانند بیماری قلبی مادرزادی)
  • اضطراب یا استرس
  • مصرف زیاد کافئین
  • مصرف زیاد الکل
  • عدم تعادل الکترولیت
  • کم خونی
  • مشکلات هورمونی (مانند پرکاری تیروئید)
  • تب
  • ورزش یا فعالیت بدنی شدید
  • عوارض جانبی داروهای مختلف (حتما بروشور داروها را مطالعه کنید)
  • سیگار کشیدن
  • مصرف مواد محرک مانند کوکائین و متامفتامین‌ها
  • آریتمی‌های بطنی یا فوق بطنی
  • بارداری
  • مکمل‌های رژیمی

ضربان قلب آهسته

وقتی ضربان قلب شما خیلی کند باشد، به آن کُندتپشی یا برادی کاردی (Bradycardia) گفته می‌شود. ضربان قلب کمتر از 60 bpm معمولاً به عنوان برادی کاردی در نظر گرفته می‌شود.

برای ورزشکاران و افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند، ضربان قلب زیر 60 ضربه در دقیقه طبیعی و حتی سالم است.

برخی از علل احتمالی برادی کاردی عبارتند از:

  •   عوارض جانبی داروها
  •   عدم تعادل الکترولیت
  •   آپنه انسدادی خواب (OSA)
  •   بیماری زمینه‌ای (مانند آریتمی قلب)
  •   کهولت سن
  •   مشکلات سیستم هدایت قلب

توجه داشته باشید که اگر برادی کاردی به ندرت اتفاق بیفتد ممکن است نیازی به درمان نداشته باشد. اما برادی کاردی طولانی‌مدت، یا برادی کاردی که درمان نشود، می‌تواند جدی‌تر شود.

برخی از بیماری‌های زمینه‌ای معمولاً به عنوان عوامل تعیین‌کننده ضربان قلب «خطرناک» در نظر گرفته می‌شوند. اگر بیماری قلبی، نارسایی قلبی یا سابقه بیماری قلبی دارید و متوجه نوسانات ضربان قلب خود شده‌اید، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید، زیرا می‌تواند نشانه یک عارضه جدی باشد.

موارد اورژانسی

اگر متوجه تغییر ناگهانی در ضربان قلب خود شدید که با موارد زیر همراه است در اسرع وقت به پزشک یا نزدیک‌ترین اورژانس مراجعه کنید:

  • تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • سرگیجه یا سبکی سر
  • غش کردن
  • ناتوانی در ورزش کردن

این موارد می‌توانند نشانه‌ای از یک عارضه جدی قلبی باشند.

چگونه ضربان قلب خود را چک کنیم؟

علی‌رغم وجود طیف گسترده‌ای از دستگاه‌های اندازه‌گیری ضربان قلب، انجام این کار به صورت دستی نیز ممکن است. برای این کار یک روش ساده دارد:

۱-نبض خود را در قسمت داخلی مچ دست خود پیدا کنید.

۲-با استفاده از نوک دو انگشت اشاره و میانی، به آرامی روی شریان فشار دهید.

۳-نبض خود را برای 30 ثانیه بشمارید و سپس آن عدد را در دو ضرب کنید تا ضربان قلب خود را در دقیقه به دست آورید.

توجه: اگر احساس می‌کنید قلبتان خیلی سریع یا خیلی کند می‌زند و احساس ناراحتی می‌کنید، بهترین راه در این موارد، مراجعه به پزشک است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر دچار موارد زیر شده‌اید یا ضربان قلب شما به طور مداوم بالای 100 ضربه در دقیقه یا کمتر از 60 ضربه در دقیقه است (و ورزشکار نیستید) باید به پزشک مراجعه کنید: 

  •   تنگی نفس
  •   غش کردن
  •   سبکی سر یا سرگیجه
  •   احساس لرزش یا تپش قلب در قفسه سینه
  •   داشتن درد یا ناراحتی در قفسه سینه
  •   ناتوانی در ورزش کردن

برای داشتن ضربان قلب ایده‌آل چه کارهایی می‌توان انجام داد؟

باید همیشه هدف‌تان این باشد که از قلب خود به خوبی مراقبت کنید. این مراقبت شامل ورزش منظم، خوردن غذاهای مفید برای قلب، به حداقل رساندن مصرف الکل و حفظ وزن نرمال است.

علاوه‌براین، باید به طور منظم برای چکاپ به پزشک مراجعه کنید. معاینه و چکاپ به تشخیص زودهنگام ناهنجاری‌هایی مانند کلسترول بالا یا فشار خون نیز کمک می‌کند.

اگر سابقه بیماری قلبی دارید، باید وضعیت خود را به دقت بررسی کنید و به برنامه درمانی خود پایبند باشید. تمام داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید. حتماً هرگونه علائم جدید یا بدتر شدن علائم را فورا با پزشک در میان بگذارید.

راه‌های حفظ سلامت قلب

  • اگر دچار استرس و اضطراب هستید، راه‌هایی برای کاهش استرس بیابید. به عنوان مثال می‌توانید از فعالیت‌هایی مانند یوگا یا مدیتیشن کمک بگیرید.
  • در صورت امکان مصرف کافئین خود را محدود کنید. استفاده بیش از حد از کافئین می‌تواند ضربان قلب را افزایش دهد.
  • مصرف نوشیدنی‌های انرژی‌زا را محدود کنید.
  • مصرف الکل خود را به حداقل برسانید.
  • سیگار را ترک کنید. سیگار کشیدن ضربان قلب شما را افزایش می‌دهد و ترک آن می‌تواند به کاهش آن کمک کند.
  • از مصرف مواد مخدر به خصوص حشیش اجتناب کنید. مصرف حشیش ممکن است عوارض قلبی عروقی ایجاد کند.
  • به عوارض جانبی داروها توجه کنید و همیشه قبل از مصرف دارو از عوارض جانبی احتمالی آن آگاهی پیدا کنید.
  • داشتن خواب کافی را در اولویت قرار دهید. همچنین با مراجعه به پزشک مطمئن شوید که مبتلا به آپنه خواب نیستید. آپنه خواب یک بیماری رایج است که باعث اختلال در تنفس هنگام خواب می‌شود و بر ضربان قلب تأثیر می‌گذارد.
منبع
healthline
مشاوره پزشکی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا