فوبیا چیست و چطور میتوان آن را تشخیص داد؟
همه افراد ممکن است در طول دوران زندگی انواع مختلفی از ترس و فوبیا را تجربه کنند. در واقع ترس واکنش طبیعی به موقعیتهای تهدید آمیز و ترسناکی است که برای انسان جنبه حفاظتی دارد. اما اگر این ترس حالت افراطی پیدا کند، یک اختلال روانی محسوب میشود. فوبیا، ترس، استرس یا اضطراب فراگیر و مختل کنندهای است که به واسطه محرکی که به خودی خود ترسی ندارد ایجاد میشود. افراد مبتلا به فوبیا متوجه غیر منطقی بودن ترس خود هستند، اما نمیتوانند بر آن غلبه کنند. متاسفانه این اختلال کارکردهای فردی و اجتماعی افراد را به شدت مختل میکند. این آسیب روانی، شایعترین اختلال در میان مردم است. با این حال با توجه به شیوع بالای بیماری، آشنایی با نشانهها، تشخیص و درمان فوبیا حائز اهمیت است. برای آگاهی از این بیماری با وبلاگ اسنپدکتر همراه باشید.
فوبیا چیست؟
فوبیا یک حالت ترس و واهمه شدید و غیرقابلکنترل است که مغز فرد را از هرگونه تفکر و منطقی عاری نگهداشته و افسار رفتار و واکنشهای او را به دست میگیرد. این حالت زمانی رخ میدهد که شخص با موضوعی که نسبت به آن فوبیا دارد روبهرو میشود.
دستهبندی فوبیا در علم روانشناسی
در روانشناسی فوبیا را به دستههای مختلفی تقسیم میکنند؛ اما بهطورکلی هر زمان که شخصی نسبت به موضوعی دچار ترس غیرقابلکنترل باشد میگویند که فوبیا رخداده است. این اختلال اضطرابی در موارد حاد، حتی زمانی که آن موضوع ترسناک برای فرد رخ نداده است نیز افکار و احساسات او را تهدید میکند. در ادامه برخی از این دستهبندیها را معرفی کرده و درباره هر یک توضیحی مختصر ارائه میکنیم. در نظر داشته باشید که انواع فوبیا در افراد مختلف به اشکال گوناگون هویدا شده و خودنمایی میکند.
با مطالعه مثالهایی در این زمینه بهتر میتوانیم نسبت به فوبیا اطلاعات کسب کرده و انواع آن را بشناسیم.
انواع فوبیاها
این اختلال روانی انواع مختلفی دارد. در ادامه این نوعها را بر میشمریم و مثالهایی برای هر یک بیام میکنیم.
- آگورا فوبیا
- سوشال فوبیا
- آویاتو فوبیا
- فوبیا ارتفاع
- فوبیا سگ و گربه
علت بوجود آمدن برخی فوبیاها چیست؟
دلایل مختلفی وجود دارد که یک فرد به فوبیا مبتلا میشود. علم روانشناسی دلایل به وجود آمدن فوبیا را به سه دسته تقسیم میکند.
- ژنتیک
- عوامل فرهنگی
- تجارب زندگی
فوبیا چه علائمی دارد؟
این اختلال روانی با علائم فزیولوژیکی در افراد ظاهر میشود. از جمله:
- ضربان یا تپش قلب
- تنگی نفس
- تکلم سریع و یا ناتوانی در تلکم
- خشکی دهان
- مشکلات معده
- حالت تهوع
- فشار خون بالا
- گر گرفتگی یا لرز
- درد یا گرفتگی قفسه سینه
- احساس خفگی
- سرگیجه یا سبکی سر
- تعریق زیاد
- تنفس غیرطبیعی
- داشتن دلشوره
- سوزن سوزن شدن بدن
- سر درد
ترس را چطور درمان کنیم؟
هر فوبیایی به درمان نیاز ندارد. اما اگر فوبیا بر زندگی روزمره بیمار تاثیر بگذارد، روش های درمانی متعددی برای کمک به فرد برای غلبه بر ترس های خود وجود دارد که اغلب دائمی هستند.
مانند:
- رفتار درمانی شناختی
- دارو درمانی
- داروهای ضدافسردگی
- رفتار درمانی
سخن آخر
در آخر بهتر است بدانید اگر فوبیا باعث ایجاد مشکلات شدید برای شما نشده باشد، دوری کردن از منبع ترس به کنترل آن کمک خواهد کرد. بسیاری از افراد مبتلا به نوع خاصی از فوبیا به دنبال درمان نیستند با وجود اینکه این ترسها معمولاً قبل کنترل هستند. دوری از کردن از عوامل تحریک کننده برخی از فوبیاها ممکن نیست، این موضوع به خصوص در مورد فوبیا پیچیده صادق است. در این موارد، صحبت کردن با متخصص بهداشت روانی اولین قدم برای بهبودی خواهد بود. بسیاری از فوبیاها با درمان مناسب قابل درمان هستند. یک درمان واحد که برای همه افراد مبتلا به فوبیا موثر باشد، وجود ندارد. هر درمان باید به شیوهی موثری برای هر فرد تنظیم شود تا موثر باشد.. صحبت و مراجعه به روانشناس یا روانپزشک اولین قدم مفید در درمان فوبیا است.